Stephen Hawking: No Limits…

Τι σημαίνει αλήθεια μακρινό ταξίδι όταν για κάποιους το όριο είναι το Σύμπαν; Στα δρομολόγια του μέλλοντος η ψηφιακή φωνή θα ανακοινώσει από τα μεγάφωνα: «Επόμενη στάση Άρης». Κατεβαίνει κανείς;

Το 1962, μόλις 20 χρονών τότε, οι γιατροί τον πληροφόρησαν ότι έπασχε από μία ασθένεια του νευρομυϊκού συστήματος και ότι του απέμεναν μόνο δύο χρόνια ζωής. Στις 26 Απριλίου 207 – 45 χρόνια αργότερα -, ο Stephen Hawking, ένας από τους μεγαλύτερους θεωρητικούς φυσικούς του αιώνα μας, έκανε το όνειρό του αληθινό. Πραγματοποίησε πτήση μηδενικής βαρύτητας στο διάστημα! Η πτήση από το Kennedy Space Center περιλάμβανε οκτώ παραβολικές «βουτιές» με το ειδικά σχεδιασμένο αεροσκάφος 727 της ZeroG. «Όλη η εμπειρία ήταν εκπληκτική. Τα σημεία χωρίς βαρύτητα ήταν θαυμάσια. Θα μπορούσα να συνεχίσω πολλές φορές. Διάστημα, έρχομαι», δήλωσε ενθουσιασμένος. «Το προτείνω ανεπιφύλακτα και ελπίζω ότι πολλοί θα ακολουθήσουν το παράδειγμά μου. Οι εγκαταστάσεις του Διαστημικού Λεωφορείου είναι το πρώτο βήμα για την Σελήνη και τον Άρη».

Το ταξίδι στο όνειρο που πραγματοποίησε ο Hawking επιβεβαιώνει για ακόμα μία φορά ότι δεν υπάρχουν όρια. Ή ακόμα κι όταν υπάρχουν, είναι εκεί ώστε να τολμάμε να τα ξεπεράσουμε. Στη φύση, στη ζωή, στην επιστήμη. Ο καθηγητής Hawking, – ένας άνθρωπος και επιστήμονας που ήξερε να σπάει τα όρια – μας πρότεινε να μετακομίσουμε σε άλλο πλανήτη!

Πώς φτάσαμε όμως στο διάστημα;

Όλα φαίνεται, πως ξεκίνησαν από τα 4 στοιχεία της φύσης και το θεμελιώδες ταξίδι της αναζήτησης για τη γέννηση του κόσμου. Ο Θαλής υποστήριζε ότι πρώτη αρχή του κόσμου είναι το νερό, ο Αναξίμανδρος το άπειρο, ο Αναξιμένης ο αέρας και ο Ηράκλειτος η φωτιά. Ο Αριστοτέλης συνδύαζε κατά κάποιο τρόπο τις απόψεις των θεωριών που είχαν αποτυπωθεί και πίστευε ότι όλη η ύλη στη Γη αποτελείται από διαφορετικές συνδέσεις των τεσσάρων, κατ’ αυτόν, θεμελιωδών ουσιών και των δυνάμεων που τις συνοδεύουν. Αυτά είναι ο αέρας, η φωτιά, το νερό και η γη και η δύναμη της ελαφρότητας η οποία συνοδεύει τον αέρα και τη φωτιά, και η δύναμη της βαρύτητας που συνοδεύουν τις ουσίες γη και νερό.

Ακολούθησε μία σκυταλοδρομία διατύπωσης και στη συνέχεια κατάρριψης επιστημονικών θεωρημάτων. Ο μόνος κοινός παρονομαστής όλα αυτά τα χρόνια, η περιέργεια. Και φυσικά, τα όρια που πολλές φορές ήταν δυσδιάκριτα ανάμεσα στη μυθολογία, την επιστημονική αλήθεια και τη θρησκευτική διδασκαλία.

Ωστόσο, όποια κι ήταν η σκοπιά, τα όρια ανοίγονταν και η εξέλιξη του ανθρώπου σε όλα τα επίπεδα ήταν το φυσικό επόμενο. Ο Hawking έλεγε ότι «…Το πάθος της ανακάλυψης τροφοδοτεί την δημιουργικότητα μας σε όλα τα πεδία, και όχι μόνο στην επιστήμη». Σήμερα πιστεύουμε ότι οι γνώσεις μας σχετικά με την δημιουργία της Γης έχουν φτάσει σε τέτοιο επίπεδο ωριμότητας, που δύσκολα θα αλλάξουν στο μέλλον. Ο καθηγητής Hawking ήταν ένας από τους σημαντικότερους επιστήμονες και διανοητές που συνέβαλαν σε αυτή την αναγέννηση. Οι θεωρίες του ενισχύθηκαν σημαντικά από τις ανακαλύψεις που πραγματοποίησε σχετικά πρόσφατα ο δορυφόρος COBE.

Stephen Ηawking

Σήμερα γνωρίζουμε ότι ο κόσμος εκτείνεται σε αποστάσεις 15 δισεκατομμυρίων ετών φωτός και αποτελείται από δισεκατομμύρια άλλους γαλαξίες, παρόμοιους με τον δικό μας, καθένας από τους οποίους έχει περισσότερα από 100 δισεκατομμύρια αστέρια σαν τον Ήλιο μας. Όσον αφορά την γέννηση του Σύμπαντος, οι περισσότερου επιστήμονες δέχονται τη θεωρία της Μεγάλης Έκρηξης (Big Bang), η οποία έγινε πριν από 15 με 20 δισεκατομμύρια χρόνια… Σύμφωνα με αυτή την θεωρία, το Σύμπαν δημιουργήθηκε από την ισχυρή έκρηξη μιας μοναδικότητας (singularity), η οποία περιείχε ολόκληρη την ύλη σε μία κατάσταση άπειρης συμπύκνωσης. Καθώς λοιπόν η Γη μας έχει ηλικία περίπου 4,6 δισεκατομμυρίων ετών, εμείς οι άνθρωποι είμαστε πολύ πρόσφατοι σε αυτή την ιστορία που λέγεται Κόσμος ή Διάστημα. Ωστόσο, δεν τα πάμε και άσχημα. Τα πρώτα βήματα σε άλλους πλανήτες έχουν ήδη πραγματοποιηθεί. Ζούμε στο ξεκίνημα μιας νέας πραγματικότητας που πολλοί την χαρακτηρίζουν ως την «χρυσή εποχή» της κοσμολογίας και της θεωρητικής φυσικής. Το Star Treck είναι προ των πυλών. Διάστημα… σου ερχόμαστε!!!

S. Hawking: Ας μετακομίσουμε γιατί χανόμαστε

Όταν μία από τις σημαντικότερες ευφυΐες του 21ου αιώνα, μας πρότεινε να μετακομίσουμε σε άλλο πλανήτη, τότε αυτό ήταν μία θέση σχεδόν… πολιτική και θα έπρεπε να μας προβληματίζει. Πολύ συχνά, πριν τις ομιλίες του Hawking , τον ρωτούσαν αν θα αναφερόταν στις θέσεις του περί μετακόμισης σε άλλο πλανήτη γιατί φοβόντουσαν για πτώση στο Χρηματιστήριο.

Ο Hawking είχε προειδοποιήσει, ότι η επιβίωση του ανθρώπινου είδους εξαρτάται από την ικανότητά του να βρει και άλλους πλανήτες να κατοικήσει, αφού συνεχώς αυξάνεται η πιθανότητα μιας καταστροφής της Γης. «Το ανθρώπινο γένος πρέπει να μετακομίσει σε έναν πλανήτη πέρα από το ηλιακό μας σύστημα, για να προστατευτεί το μέλλον των ειδών», προειδοποιούσε ο καθηγητής φυσικής Stephen Hawking. Σε συνέντευξη που είχε δώσει παλαιότερα στο BBC, είχε πει χαρακτηριστικά: «Η ζωή θα μπορούσε να εξαφανιστεί από έναν πυρηνικό όλεθρο ή από την σύγκρουση …με κάποιον αστεροειδή. Από τη στιγμή που θα εξαπλωθούμε στο διάστημα και θα εγκαθιδρύσουμε αποικίες, το μέλλον μας θα είναι ασφαλές». Σύμφωνα με την άποψη του Hawking η ανθρωπότητα θα «έπρεπε να πάει σε άλλον αστέρα» καθώς δεν υπάρχουν παρόμοιοι πλανήτες με την Γη στο δικό μας ηλιακό σύστημα.

Stephen Hawking

Είχε πει επίσης, ότι οι σύγχρονοι χημικοί και πυρηνικοί πύραυλοι δεν θα είναι επαρκείς για να μεταφέρουν αποίκους στο διάστημα, καθώς αυτό θα σήμαινε ένα ταξίδι που θα υπερέβαινε τα 50.000 χρόνια! Αποδοκίμασε τη χρήση «χωροχρονικής στρέβλωσης» για να ταξιδέψει ο άνθρωπος στην ταχύτητα του φωτός και να οδηγηθεί σε νέες βάσεις. Αντίθετα, πρότεινε «την δράση-αντίδραση ύλης και αντιύλης ως μέσο προώθησης». Και εξήγησε ότι: «Όταν η ύλη και η αντιύλη συναντιούνται, εξαφανίζονται σε μία έκρηξη ακτινοβολίας. Αν αυτή η ενέργεια εκπεμπόταν από το πίσω μέρος ενός διαστημόπλοιου, θα μπορούσε να του δώσει μία ικανή ταχύτητα προώθησης». Η χρήση μίας ταχύτητας λίγο πριν το όριο της ταχύτητας του φωτός, θα μπορούσε να σημαίνει περίπου έξι χρόνων για την προσέγγιση ενός νέου αστέρα. «Θα χρειαζόταν πολύ μεγάλη ποσότητα ενέργειας, για μία επιτάχυνση κοντά στην ταχύτητα του φωτός» συμπλήρωσε.

Ωστόσο, τα 4 στοιχεία της φύσης, το νερό, ο αέρας, η φωτιά και η γη είναι και πάλι τα όρια που πρέπει να σπάσουμε ώστε να πραγματοποιηθεί το μεγάλο αυτό βήμα. Φαίνεται σα να ξεκινάμε και πάλι από την αρχή…

«Το ταξίδι συνεχίζεται και το τέλος του βρίσκεται μάλλον πολύ μακριά. Σύμφωνα με μια παλιά ρήση, είναι καλύτερο να ταξιδεύει κανείς γεμάτος ελπίδα παρά να φτάσει στον προορισμό του… Αν φτάναμε στο τέλος του δρόμου, το ανθρώπινο πνεύμα θα μαραινόταν και θα έσβηνε» (απόσπασμα από τον πρόλογο του βιβλίου του Hawking «Το Σύμπαν σε ένα καρυδότσουφλο»).

Λίγα λόγια για τον σπουδαίο Καθηγητή

Ο καθηγητής Stephen Hawking γεννήθηκε στην Οξφόρδη, στις 8 Ιανουαρίου 1942, 300 χρόνια μετά το θάνατο του Γαλιλαίου. Πέθανε στις 14 Μαρτίου 2018 σε ηλικία 76 ετών. Ήταν Λουκασιανός Καθηγητής Μαθηματικών στο Τμήμα Εφαρμοσμένων Μαθηματικών και Θεωρητικής Φυσικής του Πανεπιστημίου του Κέιμπριτζ, στην έδρα που κατέλαβε ο Νεύτων το 1663.

Έγινε γνωστός κυρίως από το έργο του σχετικά με τους θεμελιώσεις νόμους που διέπουν το Σύμπαν. Μαζί με τον Ροτζερ Πενροουζ, κατέδειξε πως από την Γενική Θεωρία της Σχετικότητας του Αϊνστάιν προκύπτει ότι ο χώρος και ο χρόνος έχουν μία αρχή στην Μεγάλη Έκρηξη (Big Bang) και ένα τέλος στις μαύρες τρύπες. Τα ευρήματα αυτά υπέδειξαν την ανάγκη για ενοποίηση της Γενικής Σχετικότητας με την Κβαντική Θεωρία, την άλλη μεγάλη επιστημονική ανακάλυψη του 20ου αιώνα. Αυτή η δυνητική ενοποίηση έδειξε πως οι μαύρες τρύπες δεν θα πρέπει να είναι «εντελώς» μαύρες, αλλά να εκπέμπουν ακτινοβολία και τελικώς να εξαφανίζονται.

Φυσική για όλους

Πέρα από το αξιόλογο επιστημονικό του έργο, το γεγονός που τον έκανε να ξεχωρίζει ήταν η πρόθεσή του να κάνει προσιτές τις γνώσεις και τις ιδέες του για την γοητευτική φύση του Σύμπαντος στον απλό αναζητητή. Μέσα από τα κείμενα του μεταδίδει στον αναγνώστη την λογική της φυσικής αρχίζοντας με απλά πράγματα όπως τη Νευτώνειο φυσική και την εξέλιξή της στην θεωρία της Σχετικότητας, εξηγεί έννοιες όπως η κβαντομηχανική, οι μαύρες τρύπες, η διαστολή του Σύμπαντος, ο χρόνος. Αναλύει με απλά λόγια τις περισσότερες γνωστές θεωρίες για το Σύμπαν, μεταδίδοντας τον ενθουσιασμό του για τα μυστικά του Σύμπαντος και σπάει για ακόμα μία φορά τα όρια που μέχρι πρόσφατα είχε θέσει ο επιστημονικός κόσμος σε σχέση με την δημοσιοποίηση των πορισμάτων για την αρχή του Σύμπαντος.

Ήταν και θα είναι ο πιο συμπαθητικός καθηγητής της Φυσικής που με την αξιοθαύμαστη εξωστρέφειά του (παρότι δε μπορούσε να μιλήσει, επικοινωνώντας με τους γύρω του μέσο ενός computer με synthesizer, το οποίο βρισκόταν ενσωματωμένο στην πολυθρόνα του) και το χιούμορ του, έκανε την φυσική trendy! Ο Nathan Myhrvold της Microsoft είχε παρατηρήσει ότι ο Hawking είχε πουλήσει περισσότερα βιβλία για την φυσική από όσα η Madonna για το σεξ!

Αν και καθηλωμένος στην αναπηρική του πολυθρόνα, ο νους του αναζητούσε απαντήσεις στις άκρες του Σύμπαντος σχετικά με τα μεγαλύτερα κοσμογονικά ερωτήματα. Η επιτυχία του best seller βιβλίου του «Το χρονικό του Χρόνου» (“A Brief History of Time”) – υπολογίζεται ότι ένας στους 750 κατοίκους του πλανήτη έχει ένα αντίτυπο στην βιβλιοθήκη του- φανερώνει το ενδιαφέρον μας γύρω από ερωτήματα όπως «από που ερχόμαστε», «γιατί το Σύμπαν είναι όπως είναι», «τί είναι αλήθεια τα ταξίδια στο χρόνο»…

Ξεπερνώντας τα προσωπικά του όρια, αυτά που του επέβαλλε η ασθένειά του, συγκαταλέγεται στους κορυφαίους επιστήμονες του 20ου και 21ου αιώνα, ενώ πολλοί τον θεωρούν ως τον λαμπρότερο θεωρητικό φυσικό από την εποχή του Αϊνστάιν.

Φωτογραφίες: © ΑΠΕ/EPA, Francois Lenoir / Reuters, NASA
Tags from the story

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *