Η Κατερίνα Παναγοπούλου δεν είναι αυτό που περιμένει κανείς. Είναι περισσότερο. Είναι πολλές ετερογενείς αλήθειες μαζί.
Από τη
Μαριάννα Αντωνακάκη
MSc Clinical Psychologist
Founder of NowLetsPlay™ & The School of Mindset™
Υπάρχει μια στιγμή στη συνομιλία μαζί της που καταλαβαίνεις ότι δεν μιλάς απλώς με μια γνωστή δημοσιογράφο. Με μια επαγγελματία αυτοδημιούργητη, πετυχημένη με τη γενικευμένη έννοια, αλλά και με πολύ μοναδικές εγγενώς υπάρχουσες ποιότητες της επιτυχίας, με έναν άνθρωπο που μιλά από βήμα με τεράστια επιδράστικότητα και το ζυγίζει κάθε φορά που το χρησιμοποιεί, με μια γυναίκα που είναι καλαίσθητη, εμφανίσιμη, γοητευτική αλλά που σου κόβει εξιτήριο αν σταθείς μόνο εκεί στερεοτυπικά… Μιλάς με έναν άνθρωπο που έχει αποφασίσει, από πολύ νωρίς και με πλήρη συνείδηση, ότι δεν θα ζει αλλιώς από όπως θέλει να ζει. Χωρίς μελοδραματισμούς, χωρίς ινσταγκραμικά μανιφέστα, χωρίς την ανάγκη της επιβεβαίωσης. Απλώς έτσι. Και αυτό, παραδόξως, είναι το πιο ανατρεπτικό πράγμα που μπορεί να κάνει κάποιος σε έναν κόσμο που ζητάει συνεχώς εξηγήσεις.
Η Κατερίνα Παναγοπούλου είναι όλα τα παραπάνω και πολλά άλλα που με πολλή γενναιοδωρία επιτρέπει σε κάποιον να τα ανακαλύψει ή να τα ρωτήσει, ως φιλόξενη οικοδέσποινα του εαυτού της που τελεί εν ολοκληρία αλλά και με πολύ καλή σχέση με ένα “κοσμικό ταμείο” όπου άνετα και περήφανα σου ¨κάνει το λογαριασμό¨και προχωράει παρακάτω.Δεν επιτρέπει υπεργενικεύσεις, άτοπες προσωποποιήσεις, δεν ενθαρρύνει συμπεριφορές υποκρισίας, δεν ανέχεται καμία παραβίαση της ιδιωτικότητας κανενός πολλώ δε μάλλον εαυτού, στην παλέτα της το μόνο κίτρινο ίσως είναι του ηλιακού φωτός που εξακολουθεί να κυνηγάει σε εκδοχές παιδικότητας κι ανεμελιάς, και σε καμία περίπτωση δεν ενθαρρύνει την οποιαδήποτε εργαλειοποίηση.Αν σταθείς να παρατηρήσεις έστω για ένα μισάωρο την εξωλεκτική της επικοινωνία, η Κατερίνα, όλα τα προλεχθέντα τα επικοινωνεί.
Στα πιο γήινα, η Κατερίνα Παναγοπούλου παρουσιάζει κεντρικό δελτίο ειδήσεων. Γράφει. Κάνει βίντεο καστ με συνεντεύξεις τετ-α-τετ με πολιτικούς. Μοντάρει η ίδια. Κόβει η ίδια. Αποφασίζει η ίδια τι θα σταλεί και τι θα μείνει στο πάτωμα του μοντάζ. Καμιά εικοσαριά χρόνια στη δημοσιογραφία, και ακόμα έχει πάθος. Το λέει χωρίς ντροπή και χωρίς επιτήδευση. «Έχω πάρα πολύ πάθος ακόμα.» Σαν να της φαίνεται αυτονόητο.Δεν είναι.Γιατί το πάθος και η οριοθετημένη φιλοδοξία, η ευγενής εκείνη φιλοδοξία των οραματιστών, είναι πολύ μεγάλης αξίας ποιότητας.Για να μπορείς εκεί, σε αυτή τη σπανιότητα, να χωρέσεις κάποιους αληθινούς φίλους, τη λατρεία στη ζάχαρη που υποστηρίζει ένας καλοκουρδισμένος μεταβολισμός, τις βόλτες στην Κηφισιά, τις κοριτσίστικες συζητήσεις με τις φίλες και την ελπίδα πως κάπως αυτός ο κόσμος μπορεί να σιφτάρει προς το καλό, ακόμη κι αν δεν του φαίνεται.
«Θέλω να έχω τον πλήρη έλεγχο των καταστάσεων. Και θέλω να ελέγχω τα πάντα. Τα πάντα και στη δουλειά.»
Η παραγωγή είναι μια ευγενική υποστήριξη του brand:
Ευχαριστούμε θερμά το Ξενοδοχείο King George, a Luxury Collection Hotel, Athens, για την φιλοξενία
CREATIVES:
Photographer: Katerina Tsatsani ( D-Tales creative agency)
Fashion Editor: Eirini Anastasiadi ( D-Tales creative agency)
Grooming: Gianna Karkasina (Μαλλιά), Panagiota Kofitsa, (Make Up)
Production Coordination: Βικτώρια Παντελίδου
Ο Έλεγχος ως γλώσσα ευθύνης και τα όρια ως πράξη αγάπης κι όχι συγκεντρωτισμού.
Η πρώτη λέξη που χρησιμοποιεί για να περιγράψει τον εαυτό της είναι «έλεγχος». Το λέει χωρίς απολογητικό τόνο, χωρίς το συνηθισμένο «ξέρω ότι δεν είναι καλό αλλά, …» που συνοδεύει συνήθως τέτοιες ομολογίες. Το λέει σαν να περιγράφει χρώμα ματιών. Γιατί έχει ευθύνη στην κάθε δήλωσή της,
«Θέλω να έχω τον πλήρη έλεγχο των καταστάσεων. Αυτό μπορεί να με κάνει πρώτον να έχω αδιανόητη δουλειά, γιατί θέλω όλα να περνάνε από τα χέρια μου. Θα πω εμμονικά… Προσπαθώ να το δουλέψω, αλλά δεν το καταφέρνω.»
Και μετά, χωρίς παύση: «Από την άλλη, στο τέλος έχω το αποτέλεσμα το οποίο θέλω. Το πιστώνομαι αν είναι καλό, το χρεώνομαι όμως αν δεν είναι καλό. Αλλά τουλάχιστον έχω εγώ την ευθύνη για αυτό που βγαίνει.»
Εδώ είναι το κλειδί. Ο έλεγχος για την Κατερίνα Παναγοπούλου δεν είναι ανασφάλεια μεταμφιεσμένη σε αυτοπεποίθηση. Είναι κάτι πιο συγκεκριμένο και πιο σπάνιο: είναι η απόλυτη ανάληψη ευθύνης και η σαφής αποτύπωση κάθε μικρής ή μεγάλης εκδοχής ενός συναρπαστικού μέλλοντος που το έχει οραματιστεί κι έχει παθιαστεί και γιαυτό εργάζεται μέχρι να το δει έτσι ακριβώς στην τρισδιάστατή εκδοχή του, όπως με τα μάτια της φαντασίας της που το δημιούργησε. Δεν ελέγχει για να αποφύγει την αποτυχία. Ελέγχει για να μην έχει καμία δικαιολογία αν έρθει η στραβή.
«Νιώθω πιο ήρεμη, πιο ασφαλής», λέει, όταν τη ρωτάω τι σημαίνει γι’ αυτήν ο έλεγχος. «Και η ασφάλεια είναι κομβική για μένα. Αν δεν νιώθω ασφάλεια, θα φύγω από δουλειά, θα φύγω από προσωπική σχέση, φιλική, οτιδήποτε. Η ασφάλεια είναι η κορωνίδα στη ζωή μου.»
Η διάκριση είναι λεπτή αλλά σημαντική. Δεν μιλάει για εξωτερική ασφάλεια, για εγγυήσεις και καθησυχασμό. Μιλάει για το αίσθημα που προκύπτει όταν ξέρεις ότι ό,τι κι αν γίνει, εσύ έχεις κάνει ό,τι μπορούσες, με τον τρόπο που πιστεύεις. Αυτού του είδους η ασφάλεια δεν εξαρτάται από κανέναν άλλο. Αυτό ακριβώς την κάνει τόσο δύσκολη να κατακτηθεί και τόσο δύσκολη να αφαιρεθεί.
«Βάζω το ‘θέλω’ μπροστά από το ‘πρέπει’. Ενώ είμαι άνθρωπος ατομικής ευθύνης. Αυτή είναι η αντίφασή μου.»
Γόβες: Christian Louboutin, Kοσμήματα: Προσωπική Συλλογή
Η Δημοσιογραφία που χάθηκε
Μιλάει για τη δημοσιογραφία με τον τρόπο που μιλάει κάποιος για μια αγάπη που έχει αλλάξει, αλλά δεν έχει φύγει. Με στοργή και με θυμό μαζί. Και με παρουσία. Σαφώς με παρουσία γιατί η Κατερίνα είναι ακόμη εδώ και κυνηγάει το πάθος της, μετουσιώνοντας τις ματαιώσεις σε διόρθωση…
«Εγώ με μεγάλη μου θλίψη βλέπω νέα παιδιά, πολύ ικανά, που ξεκινάνε και τα χάνουμε στην πορεία.» Η αιτία, κατά την Παναγοπούλου, δεν είναι η αγορά ή οι συνθήκες εργασίας. Είναι κάτι βαθύτερο και πιο δύσκολο να διορθωθεί. «Έχουμε μάθει λίγο τη νέα γενιά να νιώθει ότι η ζωή της χρωστάει. Δεν πρέπει να τους πιέσουμε για τίποτα, δεν πρέπει να τους ζητάμε τίποτα. Δεν πρέπει να τα κατακτήσουν, τους χρωστάμε να τους τα δώσουμε.»
Δεν το λέει με αγένεια. Το λέει με την ακρίβεια κάποιου που έχει παρατηρήσει το ίδιο μοτίβο αρκετές φορές ώστε να είναι σίγουρος για τη διάγνωση.
Το πρόβλημα για εκείνη δεν είναι τα νέα παιδιά. Είναι η δημοσιογραφία που τους προσφέρεται. «Δεν είναι η δημοσιογραφία έτσι όπως ήταν όταν ξεκίνησα εγώ. Τότε λέγαμε πράγματα που δεν ήταν τόσο εύληπτα και τόσο ευχάριστα, ώστε να τα ακούει ο κόσμος. Ακόμα κι αν αυτό σήμαινε να “σκοτώσουν” τον αγγελιοφόρο.»
Τώρα, λέει, κυριαρχεί κάτι άλλο. Κάτι που η ίδια αποκαλεί με το όνομά του, χωρίς περιστροφές: λαϊκισμός. «Τον σιχαίνομαι το λαϊκισμό. Είναι η μεγαλύτερη πληγή αυτή τη στιγμή, στην κοινωνία, στη δημοσιογραφία, παντού.»
Και εδώ η Κατερίνα Παναγοπούλου κάνει κάτι που λίγοι δημοσιογράφοι τολμάνε να κάνουν δημοσίως: αυτοκριτική στην ίδια και κριτική στο επάγγελμά της, χωρίς να εξαιρεί τον εαυτό της από το σύστημα που κρίνει. «Πέφτουμε στην παγίδα να δίνουμε λόγο, κυρίως λόγο, στη θορυβώδη μειοψηφία, επειδή ακούγονται πιο δυνατά. Δεν είναι αυτοί που είναι πιο πολλοί. Είναι αυτοί που φωνάζουν πιο δυνατά.»
Φέρνει ως παράδειγμα τα Τέμπη. Όχι για να πολιτικολογήσει, το ξεκαθαρίζει από την αρχή, αλλά για να δείξει ακριβώς πώς λειτουργεί αυτή η παγίδα στην πράξη. Η δίκη που δεν ξεκίνησε επειδή δεν χωρούσαν οι δικαιούχοι στην αίθουσα. Και η δημοσιογραφία που έσπευσε να πει «ντροπή» αντί να ρωτήσει, για παράδειγμα, πόσες θέσεις έχει το Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης. «Ο ρόλος του δημοσιογράφου δεν είναι να βγάλει αυτό που είναι social media “ντροπή”. Είναι να κάτσει να βρει τα στοιχεία. Ειδικά όταν υπάρχουν παιδιά που δε γύρισαν ποτέ πίσω στην μαμά και τον μπαμπά τους ή γονείς που άφησαν ορφανά τα παιδιά τους»
«Ο ρόλος μου ως δημοσιογράφος και ο δικός μου και καθενός σε αυτή τη δουλειά είναι να μάθει τι συμβαίνει και να βοηθήσει πρακτικά τη ζωή του πολίτη. Με το να το παίξω έξυπνη σε έναν πολιτικό, δεν βοηθάω κανέναν.»
Γόβες: Aquazzura, Φόρεμα: Προσωπική Συλλογή
Η Τηλεόραση στην εποχή του θορύβου
Η σχέση της τηλεόρασης με τα social media είναι, κατά την Κατερίνα Παναγοπούλου, μια σχέση λανθασμένου ανταγωνισμού. «Πολλές φορές γίνεται το λάθος να επιχειρείται ένας ανταγωνισμός με τα social media. Και είναι εντελώς λάθος. Δεν έχουμε ούτε τον ίδιο ρόλο, ούτε μπορούμε να τον έχουμε.»
Το επιχείρημά της αυτό άλλωστε είναι απλό και αδιάσειστο, παρόλο που ίδια είναι βαθιά επιδραστική στο ευρύ κοινό και διά της επιρροής της μέσω web2, αλλά και μέσω ¨κεραίας” και πένας: “αν αυτό που θα πεις στο κεντρικό δελτίο στις οκτώ το βράδυ το έχει δει ο κόσμος από το πρωί σε δεκαπέντε sites, και στο Χ και όπου αλλού, την ώρα που γίνεται κάποιες φορές κιόλας, τότε ο ρόλος σου δεν είναι να του πεις τον τίτλο με πιο εντυπωσιακό τρόπο. Είναι να του αναλύσεις τι πραγματικά συμβαίνει. Γιατί πολλές φορές εννέα στα δέκα από αυτά που παίζουν στα social media δεν είναι ακριβή. Είναι μέσα από φίλτρα κομματικά, ιδεολογικά.”
Αυτό που την ενοχλεί δεν είναι η τεχνολογία. Είναι η συμπεριφορά που αυτή γεννάει, δευτερογενώς… Λέει χαρακτηριστικά: «Βιάζεσαι να παίξεις στα social media και να παίξει η ατάκα για τον τάδε πολιτικό. Εμένα αυτό δεν με ενδιαφέρει. Με ενδιαφέρει να μάθω τι συμβαίνει, να μεταδώσω το αληθινό.»
Και εδώ συμπληρώνει κάτι που ακούγεται σχεδόν σα γροθιά στο στομάχι στον σημερινό κόσμο: ότι ο ρόλος του δημοσιογράφου δεν είναι να εντυπωσιάσει. Είναι να εξηγήσει. Να φωτίσει. Να χτίσει επιχειρήματα καθώς ερευνά τα γεγονότα, να καλλιεργήσει κρητική σκέψη στο κοινό για όσα εν τέλει αυτό αφορούν…
Να βάλει τα πράγματα στη σωστή τους προοπτική. «Θέλω να φωτίζουμε όχι αυτά που φωτίζονται ήδη. Τις περισσότερες φορές φωτίζουμε λάθος σημεία.»
Είναι μια φράση που θα μπορούσε να πει ένας σκηνοθέτης, ένας ζωγράφος, ένας αρχιτέκτονας. Το να στέκεσαι σε ένα σημείο που η προοπτική σου είναι η αλήθεια σου. Και να παίρνεις την ευθύνη να την περιγράψεις. Γιατί από κει που βρέθηκες να είσαι, ή από κεί που διάλεξες να είσαι… ή από κει από όπου αποφάσισες να μη μετακινηθείς, αυτό βλέπεις και αν αυτή η ματιά είναι η ματιά σου και δε διερευνάς και τις άλλες, έχεις ακόμη πιο μεγάλη ευθύνη.
«Εγώ γι’ αυτό έγινα δημοσιογράφος. Όχι για να φανώ ναρκισσιστικά, να πω την εξυπνάδα μου στον πολιτικό. Για να φτάνει η φωνή εκεί που πρέπει των ανθρώπων που δεν φωνάζουν δυνατά. Για να δοθεί φωνή εκεί που δεν δίνεται, διότι δεν τους προτάσσεται το μικρόφωνο»
Η Στιγμή (που) μετράει
Υπάρχει μια ιστορία που λέει, και που αλλάζει λίγο τη θερμοκρασία της συνομιλίας. Ένας πατέρας στο Facebook, με ένα παιδί βαρύ αυτισμό, που έλαβε μετάθεση μακριά από τον τόπο κατοικίας του. Το παιδί επιδεινώθηκε. Ο άνθρωπος δεν ήξερε πού να στραφεί.
Η Κατερίνα Παναγοπούλου το έκανε θέμα στο δελτίο. Έγραψε ένα εισαγωγικό σαράντα δευτερολέπτων, διπλάσιο από το συνηθισμένο. Πήρε την Υφυπουργό Δικαιοσύνης. Και μετά από λίγο καιρό, όταν δεν είχε γίνει ακόμα τίποτα, ακολούθησε κι άλλη επικοινωνία.
«Τώρα μετά από τόση πίεση περιμένουμε να περάσει αυτός ο άνθρωπος από επιτροπή». Για πρώτη φορά στη συζήτηση ο λόγος της επιβραδύνεται λίγο. «Είχα έναν άνθρωπο που δεν ήξερα. Και θα προσπαθήσω με κάθε τρόπο να συμβάλω στην αποκατάσταση μιας αδικίας. Να γίνει το σωστό.»
Δεν το έγραψε στο Facebook. Δεν το είπε στον αέρα. Δεν το έκανε content… «Ακόμα κι αν έχει γίνει οριστικά, δεν θα το πω.»
Και μετά λέει κάτι που συνοψίζει έναν ολόκληρο τρόπο σκέψης: «Αυτοί που πραγματικά κάνουν το καλό, είναι αυτοί που το διαφημίζουν λιγότερο. Τους πολυδιαφημισμένους ανθρωπιστές, τους βλέπω με μεγάλη καχυποψία.»
Είναι ένα από εκείνα τα πράγματα που όταν τα ακούς, αναρωτιέσαι γιατί δεν τα λέει κανείς πιο συχνά. Και μετά καταλαβαίνεις: γιατί για να το πεις, πρέπει πρώτα να το ζεις. Νιώθω πως έχω απέναντι μου έναν άνθρωπο που έχει δυσανεξία στην εργαλειοποίηση του πόνου και την αδικία… Της αρέσει η διατύπωση. Την επαναλαμβάνει, τη ραντίζει με το δικό της πάθος και το δικό της σκοπό, να θυμάται πάντα να φωτίζει αυτά τα σκοτεινά σημεία της ανθρώπινης συμπεριφοράς.
«Δυσανεξία στην αδικία. Αυτό είναι. Δεν μπορείς να καταλάβεις τι χαρά νιώθω αν μπορέσω να συμβάλω έστω και στο ελάχιστο στην αποκατάσταση μίας αδικίας.»
Πουκάμισο, Παντελόνι και Ζώνη:Προσωπική Συλλογή, Γόβες: Aquazzura
Η Ελλάδα της Κατερίνας
Όταν τη ρωτάω πώς βλέπει την ελληνική κοινωνία, δεν λέει αυτά που συνήθως λένε οι άνθρωποι που θέλουν να ακουστούν αισιόδοξοι. Λέει αυτά που πιστεύει.
Εκεί έγινε ένα άτυπο ενσυναισθητικό debate, ανάμεσα στην αισιόδοξη φύση της υπογράφουσας και στην καλοζυγισμένη ρεαλιστική απεικόνιση της Κατερίνας Παναγοπούλου.
«Ξέρεις τι πιστεύω; Έχουμε πέσει βαθιά στο πηγάδι του λαϊκισμού και χάνουμε το ουσιώδες. Χάνουμε την αλήθεια.»
Αλλά δεν σταματάει εκεί. Προχωράει το συλλογισμό της σε κάτι που είναι δύσκολο να πεις, και πιο δύσκολο να ακούσεις: ότι η θυματοποίηση έχει γίνει τρόπος ζωής. «Πάντα νιώθουμε ότι είμαστε αδικημένοι. Ότι κάποιος μας αδικεί. Όσο λες ότι “είμαι ένα θύμα”, εδραιώνεται και μέσα σου, και η συμπεριφορά σου μετά είναι και σαν θύμα.»
Αναφέρεται σε έρευνα που έχει μελετήσει, σύμφωνα με την οποία οι Έλληνες δηλώνουν από τους πιο δυστυχισμένους λαούς, παρά το ότι αντικειμενικοί δείκτες, μέσο εισόδημα, μέσος όρος ζωής, δεν το δικαιολογούν. «…Και είναι λαοί που έχουν πολύ χαμηλότερο βιοτικό επίπεδο από το δικό μας, αλλά δηλώνουν μεγαλύτερο βαθμό ευτυχίας. Είναι τρομερό αυτό το πράγμα.»
Η συνταγή της είναι απλή, σχεδόν ωμή στη διατύπωσή της, αλλά σπάνια στην εφαρμογή: «Να κάνει ο καθένας τη δουλειά του, να είναι συνεπής απέναντι στον εαυτό του. Ατομική ευθύνη. Αυτό είναι για μένα πολύ κομβικό. Δεν το έχουμε στην Ελλάδα. Καθόλου.»
Όντως, ένα μεγάλο διαγενεαλογικό στοίχημα, αυτό της ατομικής ευθύνης, της εστίασης στον εαυτό και το έργο του χωρίς το άκρο του αυτοπεριστροφικού ναρκισσισμού, αυτό είναι που η Κατερίνα Παναγοπούλου βρίσκει ως τον πυρήνα της μεταμόρφωσης των Ελλήνων.
Προσεγγίζει τη δημοκρατία ξανά με νόημα στην ελευθερία και την ευθύνη.
Η ίδια, πιστεύει στις αθόρυβες πλειοψηφίες. Πιστεύει ότι αυτοί που φωνάζουν δεν είναι οι περισσότεροι. Και συνάμα πιστεύει ότι ένας νέος άνθρωπος που θέλει να μπει στη δημοσιογραφία σήμερα έχει μπροστά του ένα συγκεκριμένο και πολύτιμο έργο: «Να σταθεί κόντρα στο ρεύμα του λαϊκισμού. Να θέλει πραγματικά να βγάζει την αλήθεια. Όχι να καταγγέλλει διαρκώς»
«Πιστεύω στις αθόρυβες πλειοψηφίες. Δεν είναι αυτό που κυριαρχεί. Αυτοί που φωνάζουν πιο δυνατά. Είναι απλά αυτοί που ακούγονται περισσότερο. Δεν είναι αυτοί οι πιο πολλοί»
Η Γυναίκα πίσω από το Δελτίο
Και μετά η συζήτηση στρέφεται αλλού. Προς τα μέσα.
Η Κατερίνα Παναγοπούλου είναι εξωστρεφής. Μεσογειακή επικοινωνία. Πληθωρική. Μιλάει δυνατά, χειρονομεί, είναι εκδηλωτική. Αλλά αυτή η κοινωνική εξωστρέφεια, λέει, δεν αντικατοπτρίζει την προσωπική της ζωή. «Στην προσωπική μου ζωή δεν είμαι έτσι. Έχω λίγους μετρημένους φίλους και δύσκολα θα σε βάλω στη ζωή μου.»
Έχει υψηλές απαιτήσεις από αυτούς που βάζει κοντά της: Ειλικρίνεια. Αφοσίωση. Και η αφοσίωση δεν είναι για εκείνη μια αφηρημένη αξία. Είναι προϋπόθεση. «Όταν βάλω κάποιον, θέλω απόλυτη ειλικρίνεια, θέλω αφοσίωση, κι αυτά προσφέρω εγκάρδια και χωρίς κανέναν αστερίσκο κι εγώ στον άλλον.»
Έχει νιώσει προδοσία. Το λέει με την ίδια μαθηματική στη διατύπωσή της ακρίβεια που λέει τα πάντα, χωρίς μελοδραματισμό, χωρίς την ανάγκη να παρουσιάσει τον εαυτό της ως θύμα. «Μου είχε τύχει αυτό σε φιλίες. Και ήταν ισοπεδωτικό. Έχω δώσει, όμως, τόσες ευκαιρίες μέχρι να γίνει αυτό.»
Το ενδιαφέρον είναι αυτό που συμβαίνει μετά. Όταν η προδοσία γίνει αναντίρρητη, ο διακόπτης γυρνάει. Και δεν γυρνάει πίσω. «Αν μου χτυπήσει στον δικό μου αξιακό κώδικα, εκεί γυρνάει ο διακόπτης. Δεν ένιωσα καν στεναχώρια, για να πω την αλήθεια. Γιατί ένιωσα ότι με πρόδωσες σε αυτό που σε εμπιστεύτηκα απόλυτα.»
Δεν είναι σκληρότητα. Είναι κάτι διαφορετικό, πιο ψύχραιμο και πιο οριστικό. Είναι η συνέπεια κάποιου που έχει καταλάβει ότι ο χρόνος και η εμπιστοσύνη δεν είναι ανανεώσιμοι πόροι.
Οι άντρες φίλοι της, λέει, είναι περισσότεροι από τις γυναίκες. Και εξηγεί γιατί με έναν τρόπο που δεν είναι σεξιστικός αλλά είναι ειλικρινής: «Με διασκεδάζει ο αντρικός τρόπος σκέψης, που είναι τόσο διαφορετικός από τον γυναικείο. Και όταν έχω ένα πρόβλημα, κυρίως θα μιλήσω με άντρες φίλους μου, γιατί θέλω να δω τον αντρικό τρόπο σκέψης. Τις εννέα στις δέκα φορές είναι τελείως διαφορετικός. Είναι πολύ χρησιμό αλλά και μαζί ενδιαφέρον και χαριτωμένο, το παρατηρώ.»
«Διώχνω επίτηδες ανθρώπους από τη ζωή μου. Κάποιοι μένουν με πείσμα. Αυτούς τους αγαπώ περισσότερο.»
On a Mission
Υπάρχει μια λέξη που λέγεται κάποια στιγμή στη συζήτηση και που την κάνει να σταματήσει. Μια λέξη που δεν την είχε σκεφτεί η ίδια για τον εαυτό της, αλλά μόλις την ακούει, αναγνωρίζει αμέσως ότι είναι ακριβής. Η λέξη είναι: «πλώρη».
«Είσαι η πλώρη», της λένε.
«Είναι on a mission »με τη δυναμική που έχει ένας άνθρωπος όταν έχει λάβει ένα ανώτερο κάλεσμα και θέτει εαυτόν σε υπηρεσία…
Και εκείνη συναινεί και συμπληρώνει: «Αυτή είναι η σωστή λέξη. Νιώθω ότι είμαι on a mission. Στη ζωή μου, όλο αυτό είναι σαν να βγάζω τα ρούχα και να μένουν στο χαλάκι του σπιτιού, σαν να είναι η στολή μου..»
Εδώ βρίσκεται ίσως η πιο ενδιαφέρουσα αντίθεση στον χαρακτήρα της. Δημοσίως: δομή, έλεγχος, σαφήνεια, αποφασιστικότητα. Ιδιωτικά: ευθραυστότητα που την αφήνει να φαίνεται μόνο σε ελάχιστους, ευαλωτότητα με κλειστές τις άμυνες, εμπιστοσύνη.
«Είμαι και ευάλωτη, στην προσωπική μου ζωή ναι. Βγάζω πλευρές πολύ εύθραυστες, τις οποίες δεν θα δεις ποτέ στη δουλειά μου. Αν πει κάποιος στη δουλειά μου ότι “η Κατερίνα είναι εύθραυστο κορίτσι”, θα γελάσουν όλοι. Δε θα το πιστέψει κανείς.»
Έτσι ιχνογραφείται… Μια δυνατή γυναίκα που περιλαμβάνει τις δυο αρχετυπικές πλευρές της δύναμης και της ευαλωτότητας. Η Κατερίνα Παναγοπούλου στην προσωπική της ζωή είναι άλλος άνθρωπος.
«Μου αρέσει να λυγίζω στη ζωή μου. Μου αρέσει οι άνθρωποί μου να βλέπουν μια πλευρά, που θα τη δουν μόνο αυτοί. Κανένας άλλος δεν επιτρέpω να τη δει.»
Είναι ευαισθητοποιημένη στη δουλειά. Ευαίσθητη στη ζωή. Η διαφορά, συμφωνεί, είναι τεράστια. Και η ικανότητα να κρατάς αυτή τη διαφορά χωρίς να συγχέεις τους δύο κόσμους, είναι ίσως η πιο δύσκολη ισορροπία που μπορεί να επιτύχει κανείς.
«Είμαι ευαισθητοποιημένη στη δουλειά. Δεν είμαι ευαίσθητη. Στη ζωή μου είμαι πολύ ευαίσθητη.»
Φόρεμα: Civenchy, Luisa World Κορμάκι: Alaia
το Σκάκι της Ζωής
Η συζήτηση φτάνει σε ένα σημείο που λίγοι άνθρωποι τολμάνε να αγγίξουν δημοσίως: τη ζήλια. Η συζήτηση σημειωτέον φτάνει εκεί οργανικά, καθώς η Κατερίνα Παναγοπούλου δεν μπαίνει καν σε παιχνίδια ερωτήσεων με αμετροέπεια και περιέργεια κλειδαρότρυπας.
«Θεωρώ τη ζήλεια ένα καταστροφικό σύστημα. Σε φθείρει και δεν φέρνει κανένα αποτέλεσμα. Και έχω δει σχέσεις γύρω μου να διαλύονται λόγω της ζήλειας.»
Δεν ζηλεύει, καταθέτει ευθαρσώς, σε αυτό το σημείο. Αφθονεί με την ετυμολογία του ρήματος… Ούτε επαγγελματικά, ούτε προσωπικά, ούτε ερωτικά. Και δεν το λέει ως καυχώμενη Το λέει ως αποτέλεσμα μιας πολύ συγκεκριμένης κατανόησης: «Αν εσύ πιέσεις κάποιον να μην κάνει κάτι, θα του το κάνεις πιο ελκυστικό. Επομένως, πάλι χαμένος θα βγεις.»
Στα είκοσι, λέει, ήταν ζηλιάρα.
«Αλλά πολύ γρήγορα κατάλαβα ότι αυτό σε φθείρει εσένα, και ποτέ δεν θα αποτρέψεις τον άλλον από το να κάνει κάτι. Ποτέ.»
Θέλει και ποθεί από ελεύθερη επιλογή. Το ίδιο επιζητεί κι από το σύντροφό της «Άμα νιώθω ότι δεν το κάνει από ελεύθερη επιλογή, αλλά γιατί τον υποχρέωσα… Δεν έχω ίχνος εγωισμού στις σχέσεις μου. Μακάρι να είχα λίγο περισσότερο.»
Και όταν μια σχέση τελειώνει, δεν την χάνει. Αλλάζει απλώς τη θέση της. «Αλλάζω τη θέση που έχουν στη ζωή μου. Δεν θα τους χάσω, αν αυτό επιλέξω.»
Κάποια στιγμή της λέω, παρατηρώντας την, αποκωδικοποιώντας τις έννοιες κι ακούγοντας με πολλή προσοχή τις λέξεις της και τις διατυπώσεις που επιλέγει: «Είσαι πολύ καλή σκακίστρια.»
Και η Κατερίνα Παναγοπούλου σταματάει. Χαμογελάει.
«Πρώτη φορά ακούω αυτή τη διάκριση. Είναι τόσο ακριβής για μένα, τόσο ακριβής.»
Και λίγο μετά, κοιτώντας τον αττικό ουρανό έξω από το παράθυρο, σα να το σκέφτεται για πρώτη φορά δυνατά:
«Έχω στρατηγική, ναι. Είμαι ευθύβολη σε αυτό που θέλω, αξιοποιώ με πολλούς τρόπους τον χρόνο, θέλω να γνωρίζω το πεδίο, χωρίς όμως να το χακάρω ούτε να το παραβιάζω.»
Σκακίστρια. Ναι… Όντως είναι μια ακριβής περιγραφή για την Κατερίνα Παναγοπούλου αυτή.
Όχι με την έννοια της χειριστικότητας. Με την έννοια της στρατηγικής σκέψης, της μακροπρόθεσμης ματιάς, της κατανόησης ότι κάθε κίνηση έχει συνέπειες που φαίνονται μόνο αν βλέπεις ολόκληρη τη σκακιέρα.
«Ο αντίπαλός μου είναι ο εαυτός μου. Δεν ασχολούμαι με τους άλλους.»
Τελευταία κίνηση
Υπάρχει μια παρατήρηση που γίνεται κάποια στιγμή και που η Κατερίνα Παναγοπούλου δεν μπορεί να αφήσει να περάσει χωρίς να την κρατήσει.
Στο ρου της συζήτησης μας θέτω στην προσοχή της πώς ο άνθρωπος που αγαπάει τον έλεγχο γιατί νιώθει ασφάλεια, αλλά δεν ελέγχει τον σύντροφό του, δεν είναι ένα αμετακίνητο μονομπλόκ. Δεν είναι ένα μασίφ συμπέρασμα, ταμπέλα… Έχοντας ώρες συνομιλήσει μαζί της, έχοντας παρατηρήσει με γνήσιο ενδιαφέρον την ίδια, στην επίγνωσή μου αναδύεται η πληροφορία πως σε αυτό το σκληρό περίβλημα του ελέγχου μέσα, υπάρχει εκεί μια εσωτερική ελευθερία που δεν είναι αυτονόητη, αλλά είναι πολύ τρυφερή και γιαυτό προστατεύεται.
«Όχι δεν ελέγχω τον άλλον», λέει. «Σαφώς δεν είμαι μονομπλόκ. Ελέγχω τον εαυτό μου και τις διαδικασίες.»
Και κάπου εδώ η Κατερίνα Παναγοπούλου κάνει κάτι μάλλον ασυνήθιστο. Αναγνωρίζει ότι κάποιος άλλος είδε κάτι σε εκείνην που εκείνη δεν είχε διατυπώσει ποτέ τόσο καθαρά.
Κάνει μια νοητική, ενδοσκοπική σημείωση, σαν κάτι να άναψε στη δική της επίγνωση μια νέα συναπτική λάμπα, σα να φωτίστηκε κάτι νέο. Και μετά, σχεδόν σαν να μιλάει μόνη της: «Ισχύει αυτή η περιγραφή. Πάρα πολύ.»
Είναι μέρος της ευθύνης και η αναγνώριση, και το μοίρασμα, και τα εύσημα και η επίγνωση, σκέφτομαι κι εγώ μεγαλόφωνα…
Αυτή είναι η Κατερίνα Παναγοπούλου που δεν βλέπει κανείς στο δελτίο, από οθόνης. Αυτή που μπορεί να κρατά τον έλεγχο με τα δύο χέρια και ταυτόχρονα να ξέρει ακριβώς πού τελειώνει ο έλεγχος και αρχίζει η ζωή. Αυτή, που έχει καταλάβει με τον σκληρό τρόπο, πώς μαθαίνονται τα πιο σημαντικά πράγματα, εκείνη που ξέρει ότι η αλήθεια δεν χρειάζεται άδεια για να υπάρχει.
Χρειάζεται μόνο κάποιον με αρκετή ειλικρίνεια για να την πει.
Και εκείνη, προφανώς, δεν έχει πρόβλημα με αυτό. Αλλά ούτε και με κείνους που έχουν… γιατί είναι οn a mission…
Την αποχαιρετώ.
«Ξέρεις, είσαι πολύ ολόκληρη, της αναγνωρίζω… Και στο μέγεθος της σταγόνας που είμαστε οι άνθρωποι, γιατί ο ωκεανός είναι φτιαγμένος από σταγόνες και η σταγόνα έχει την τιμή του να φέρει το DNA του ωκεανού.»
Αυτή ήταν η φράση που ήθελε να είχε πει η ίδια, όχι για να οικειοποιηθεί του φινάλε της συζήτησης αλλά γιατί σε αυτή τη σταγόνα, αντανακλάται ο εαυτός της κι εγώ παρατηρώ το χαμόγελό της στην αντανάκλαση αυτή, ολόκληρο κι αυτό, ακέραιο, όπως η ίδια αγκαζέ με τον έλεγχο και την ευαλωτότητά της.
Η Κατερίνα Παναγοπούλου παρουσιάζει το κεντρικό δελτίο ειδήσεων του MEGA και το vidcast Face2Face και αρθρογραφεί στα ΝΕΑ. Και στα γήινα χρειάζεται περισσότερη παρουσίαση από αυτή γιατί η Κατερίνα έχει φτιάξει πολλούς άλλους κόσμους και πραγματικότητες και είναι σε θέση να διαλέγει πια, τι θα κάνει 3D και σε τι θα φυσήξει ζωή μέσα για να ζωντανέψει.
Φόρεμα Αρχικής Φωτογραφίας: Alaia, Luisa World, Γόβες: Christian Loubpoutin
